Prokupac je stara autohtona crvena vinska sorta grožđa poreklom iz Srbije, koja vekovima zauzima posebno mesto u lokalnom vinogradarstvu i vinarstvu. Smatra se da potiče iz jugozapadnih i centralnih predela Srbije i prvi put se spominje u istorijskim izvorima još pre više stotina godina, a nekada je bila među najzastupljenijim sortama pre modernih internacionalnih vinova loza.
Italijanski rizling je bela vinska sorta grožđa Vitis vinifera koja se gaji širom kontinentalne Evrope, uključujući i Srbiju, Hrvatsku, Mađarsku, Austriju i severne delove Italije. Iako naziv može sugerisati da potiče iz Italije, genetski nije povezan sa klasičnim nemačkim rajnskim rizlingom, a smatra se da je prvobitno uveden iz centralne Evrope ili Francuske, gde se dugo koristi u vinogradarstvu kontinentalnog tipa.
Vranac je autohtona crvena vinska sorta grožđa poreklom sa Balkanskog poluostrva, posebno iz Crne Gore, gde se gaji već od srednjeg veka i ima status jedne od najvažnijih i najrasprostranjenijih sorti u regiji. Ime „Vranac“ zapravo označava tamnu, gotovo crnu boju grožđa i vina, a sorta je genetski blisko povezana sa drugim starim balkanskim vrstama poput Kratošije.
Šardone je jedna od najpoznatijih i najrasprostranjenijih belih vinskih sorti grožđa na svetu, čije poreklo vodi iz Francuske – pre svega iz Burgundije i vinogorja oko sela Šardone (Chardonnay), ali se danas gaji u gotovo svim vinskim regionima sveta zahvaljujući svojoj svestranosti, stabilnoj rodnosti i sposobnosti da se prilagodi različitim klimatskim i zemljišnim uslovima.
Frankovka je crvena vinska sorta grožđa sa dugom tradicijom gajenja u Centralnoj i Istočnoj Evropi, najverovatnije potičući iz Austrije ili Slovenije pre nekoliko vekova i šireći se kroz vinogorja današnje Austrije, Češke, Mađarske, Hrvatske i Srbije. Smatra se sortom sa značajnim istorijskim prisustvom u kontinentalnim vinogradarskim regionima i cenjena je zbog svoje sposobnosti da daje vina izražene voćnosti, živahne kiseline i dobre strukture tanina.
Crni burgundac je crvena vinska sorta grožđa poznata u svetu kao Pinot Noir, koja vodi svoj istorijski i ampelografski identitet iz Francuske, tačnije iz legendarne regije Burgundije gde se smatra jednom od najstarijih i najcenjenijih vinskih sorti na svetu.
Lozni kalem crni burgundac formira čokot umerene vegetativne bujnosti, sa grozdovima koji su obično mali, čvrsto zbijeni i cilindrični, dok su bobice sitne, okrugle i tamnoplave do tamno‑crne boje sa tankom pokožicom i neutralnim, bezbojnim sokom.
Beli burgundac je vinska sorta belog grožđa poznata u međunarodnoj ampelografiji kao Pinot Blanc, i predstavlja belo vino grožđe koje potiče iz Francuske, tačnije iz vinogorja Burgundije. Ova sorta zapravo je mutacija Pinot porodice — nastala kao prirodna mutacija Pinot Noira — i danas se uspešno gaji širom Evrope, pa i u Srbiji, gde je poznata pod imenom beli burgundac / beli pino.
Merlot je crvena vinska sorta grožđa koja potiče iz jugozapadne Francuske, tačnije iz vinogorja oko Bordeauxa, i jedna je od najpoznatijih i najrasprostranjenijih vinskih sorti na svetu. Ime „Merlot“ verovatno je izvedeno iz francuske reči merle, što se odnosi na tamnu plavocrnu boju bobica i ptice koja ih rado jede. Sorta se prvi put šire koristi u vinogradarstvu krajem 18. veka, i odmah je postala ključna u poznatim bordoškim vinima, kako u čistim sortnim vinima, tako i u klasičnim kupažama sa Cabernet Sauvignon i Cabernet Franc sortama.
Smederevka je autohtona bela vinska sorta grožđa sa Balkana, tradicionalno povezana sa srpskim područjem oko Smedereva, ali se gaji i u Severnoj Makedoniji, Bugarskoj i drugim delovima regiona pod sličnim imenima (Dimyat, Dimiat). Genetski i istorijski ova sorta je jedna od najstarijih na ovim prostorima i vekovima je bila deo lokalnog vinogradarstva, a ime joj direktno odražava geografsku vezu sa Smederevom.
Crna tamjanika je retka i aromatična crvena vinska sorta grožđa iz velike porodice muskatnih sorti, a često se smatra autohtonom sortom balkanskog podneblja, posebno Negotinske krajine u Srbiji, gde je nekada bila raširena i gde se i danas održava u vinogradima uprkos malim površinama zasada i relativno zahtevnoj proizvodnji. Sorta je poznata i pod internacionalnim sinonimima poput Muscat Noir, Moscato Nero, Rosenmuskateller i Muskat des Roses Noir.
Bela tamjanika je bela aromatična vinska sorta grožđa iz velike porodice muscat (Muscat), kod nas tradicionalno poznata kao tamjanika i cenjena zbog svog intenzivnog mirisa i karakterističnih aromatskih osobina. Iako je dugo vezivana za domaću vinogradarsku tradiciju, DNK analize pokazuju da sorta tehnički pripada međunarodnoj i veoma staroj varijanti Muscat Blanc à Petits Grains.
Plovdina je stara balkanska sorta grožđa koja se tradicionalno gajila širom Srbije, Bugarske, Rumunije, Albanije, Makedonije i susednih vinogradarskih regiona i nastavlja da opstaje u manjim oblicima zasada zahvaljujući svojoj istorijskoj tradiciji i prilagodljivosti. Sorta je prepoznatljiva po srednje krupnim grozdovima sa bobicama crveno‑roze do tamnije crvene boje i tankom, sočnom plodu koji može imati prijatan ukus čak i kada se konzumira svež.
Kaberne sovinjon (francuski Cabernet Sauvignon) je crvena vinska sorta grožđa koja potiče iz Francuske, konkretno iz svetski poznatog vinogorja Bordo i jedan je od najvažnijih i najraširenijih vinogradarskih kultivara na planeti. Nastala je prirodnim ukrštanjem sorti Cabernet Franc i Sauvignon Blanc još oko 17. veka, što joj daje snažan genetski profil i odličan potencijal za proizvodnju visokokvalitetnih vina.
Sovinjon Blan je bela vinska sorta grožđa koja potiče iz Francuske, najverovatnije iz regiona Žirond/Loare i Bordo, i spada među najpoznatije i najcenjenije bele sorte na svetu. Sorta je raširena širom Evrope, ali i u Novom Zelandu, Americi, Južnoj Africi i drugim vinogradarskim regionima, gde pokazuje veliki terroir uticaj na karakter vina. Naziv joj verovatno proizilazi iz francuskih reči sauvage (“divlje”) i blanc (“belo”), što potvrđuje dug i zanimljiv istorijski razvoj ove sorte.
Game Bojadiser je vinska crvena sorta vinove loze poreklom iz Francuske, koja se gaji prvenstveno radi proizvodnje vina i koristi se često i za kupažu (mešanje) sa drugim sortama kako bi im popravila boju i puninu, jer daje intenzivno obojen sok i vino. Ova sorta ima srednje bujan čokot i relativno visoke prinose grožđa (u dobrom vinogradarskom položaju oko 13–15 000 kg/ha), ali je nešto manje rodna u poređenju sa sortama poput Alikant Bušea.
Župljanka je vinska sorta bele vinove loze koja potiče iz Srbije, razvijena naučnim ukrštanjem crvenih sorata Prokupac i Crnog burgundca (Pinot Noir) u Institutu za vinogradarstvo i voćarstvo u Sremskim Karlovcima i priznata sredinom 20. veka. Ime „Župljanka“ verovatno je povezano sa Župom (centralna Srbija), dok se danas najčešće gaji i u Fruškogorskom vinogorju i drugim vinogradarskim područjima Srbije.
